Określanie długości cięcia

Dobór podziałki uzębienia w dużej mierze uzależniony jest od długości, na której pracują zęby piły taśmowej. W celu prawidłowego dobrania uzębienia należy uwzględnić wymiary przecinanych materiałów, ich kształt, ilość sztuk w pakiecie oraz sposób ich zamocowania w imadle. Poniższe rysunki przedstawiają sposób pomiaru długości cięcia najczęściej spotykanych przypadków:

  • piły taśmowe - określanie długości cięciaCięcie prostoliniowe
  • piły taśmowe - określanie długości cięciaCięcie pod kątem
  • piły taśmowe - określanie długości cięciaCięcie elementów
    w pakietach

Docieranie piły taśmowej

Zęby nowej piły taśmowej są ostre jak brzytwa. W większości przypadków, aby przedłużyć żywotność taśmy należy ją dotrzeć. W tym celu krawędzie zębów należy nieznacznie zaokrąglić, usuwając w ten sposób powstałe na skutek obróbki mikro karby. Dzięki prawidłowo przeprowadzonej procedurze docierania można wydłużyć żywotność piły taśmowej nawet o 30%.

  • Piła taśmowa - ząb nowy
    Nowy
    ząb
  • Piła taśmowa ząb nieprawidłowo dotarty
    Ząb źle dotarty
  • Piła taśmowa ząb prawidłowo dotarty
    Ząb dobrze dotarty

Gdy piła jest docierana podczas cięcia materiałów łatwo skrawalnych (np. stale konstrukcyjne, aluminium), posuw należy ograniczyć do około 50% jego wartości roboczej. W zależności od rodzaju materiału piłę można uznać za dotartą, gdy powierzchnia przeciętego przez nią materiału wyniesie ok. 300-600 cm2.

Docierając piłę podczas cięcia materiałów trudno skrawalnych (stale narzędziowe, stale nierdzewne, stopy niklu) posuw należy zredukować nawet o ok. 25% jego wartości roboczej. Normalną pracę można rozpocząć, gdy powierzchnia przeciętego przez piłę materiału wyniesie ok. 160 cm.

  • piły taśmowe - zasada docieraniaZasada uproszczona

Po dotarciu zwiększanie posuwu do wartości roboczej powinno odbywać się powoli. Należy przy tym uważnie obserwować wióry oraz zachowanie zarówno piły, jak i przecinarki.


Prędkość

Prędkość piły taśmowej to prędkość liniowa z jaką uzębienie przemieszcza się w przecinanym materiale podczas skrawania. Im prędkość jest większa, tym mniejszy – bardziej pożądany – kąt płaszczyzny ścinania, a przez to większa wydajność cięcia. Maksymalna wartość prędkości jest jednak ograniczona przez skrawalność przecinanego materiału.

Tabela doboru prędkości piły taśmowej w zależności od gatunku przecinanego materiału:

Materiał Prędkość
[m/min]
  żeliwa 35-70
  staliwa 50-70
  stale automatowe 70-120
  stale węglowe konstrukcyjne zwykłej jakości 50-90
  stale węglowe konstrukcyjne wyższej jakości 35-80
  stale węglowe narzędziowe 30-60
  stale stopowe konstrukcyjne do azotowania 20-35
  stale narzędziowe do pracy na zimno 20-70
  stale narzędziowe do pracy na gorąco 20-40
  stale łożyskowe 40-50
  stale szybkotnące 20-40
  stale zaworowe 30-45
  stale żaroodporne i żarowytrzymałe 20-40
  stale nierdzewne i kwasoodporne 15-35
  brązy ołowiowe 70-100
  brązy cynowe 20-40
  brązy aluminiowe 15-30
  mosiądze 75-105
  stopy aluminium (miękkie) 75-105
  stopy niklu 10-25
  stopy tytanu 10-25

Powyższe dane są orientacyjne i mogą się zmieniać zależnie od wielu czynników eksploatacyjnych, takich jak skład i wymiary materiału, budowa i stan techniczny przecinarki oraz zastosowana piła taśmowa.


Posuw

Posuw to głębokość penetracji ostrza w materiale odniesiona do czasu. Im większa jest wartość posuwu, tym mniejszy – bardziej pożądany – jest kąt płaszczyzny ścinania, a przez to większa wydajność cięcia.

Z punktu widzenia efektywności cięcia najbardziej wskazane jest usuwanie jak największej ilości materiału w jak najkrótszym czasie. Prędkości i posuw piły taśmowej są w znacznej mierze ograniczone przez ilość wydzielanego podczas cięcia ciepła. Skutkiem nadmiernego wzrostu temperatury jest znaczne skrócenie żywotności narzędzia.

  • Piła taśmowa - większy kąt płaszczyzny ścinania
    Większy kąt
    płaszczyzny ścinania
  • Piła taśmowa - mniejszy kąt płaszczyzny ścinania
    Mniejszy kąt
    płaszczyzny ścinania

Pojemność wrębu

Podczas skrawania materiału powstający wiór zwija się we wrębie, a następnie zostaje z niego odprowadzony. Jeśli pojemność wrębu zostanie przekroczona przed odprowadzeniem wióra poza strefę cięcia, to przerośnięty wiór może czopować przestrzeń wrębu. W konsekwencji często doprowadza to do pogorszenia jakości powierzchni cięcia, zniszczenia piły, a ostatecznie nawet do uszkodzenia przecinarki.

  • cięcie metalu - prawidłowy wiór
    Prawidłowy
    wiór
  • cięcie metalu - przekroczenie wrębu
    Przekroczenie
    pojemności wrębu

Wióry

Praktycznym wskaźnikiem właściwego doboru wartości posuwu i prędkości piły taśmowej jest wygląd wiórów. Należy je uważnie obserwować i odpowiednio zmieniać parametry cięcia. Poglądowo przedstawiają to poniższe rysunki.

  • cięcie metalu - grube wióry
    Grube wióry
    należy zmniejszyć prędkość piły taśmowej i/lub posuwu
  • cięcie metalu - cienkie wióry
    Rozdrobnione wióry
    należy zwiększyć posuw
  • poskrecane wióry
    Poskręcane wióry
    posuw i prędkość dobrane prawidłowo

Płyny chłodząco-smarujące

Płyn chłodząco-smarujący odprowadzając nadmiar ciepła oraz wypłukując powstałe podczas cięcia wióry, w istotny sposób przyczynia się do przedłużenia żywotności piły taśmowej oraz przecinarki. Aby zapewnić prawidłowe działanie płynu chłodząco smarującego należy zwrócić szczególną uwagę na jego właściwe doprowadzenie bezpośrednio do strefy cięcia. Płyn powinien być utrzymywany w czystości, a w zakresie prawidłowego rozcieńczenia koncentratu należy stosować się do wskazówek producenta.

 

Regularnie sprawdzaj prawidłowe działanie systemu chłodzącego i jakość chłodziwa

 

ZNACZENIE PŁYNÓW CHŁODZĄCO-SMARUJĄCYCH:

» Odprowadzanie nadmiaru ciepła
» Ograniczenie tarcia
» Usuwanie wiórów


Promień cięcia konturowego

Podczas cięcia konturowego piła taśmowa jest poddawana szczególnym obciążeniom zginającym
i skręcającym. Z tego powodu jej szerokość jest zasadniczym czynnikiem ograniczającym minimalną wartość wycinanego promienia. Zalecane szerokości pił w zależności od promieni cięcia przedstawia poniższy rysunek:

Zaleca się używanie najszerszej piły taśmowej dopuszczalnej dla wybranego promienia cięcia.

  • cięcie metalu - promień cięcia konturowegoZOBACZ

Mocowanie materiału w imadle

Sposób w jaki zamocowany jest materiał w imadle może mieć duży wpływ na koszt cięcia. Często załadowanie mniejszych pakietów przecinanych materiałów zwiększa efektywność cięcia. Wszystkie maszyny mają wyznaczoną ładowność imadeł i maksymalny przekrój przecinanego materiału. Przeciętny, praktyczny stopień wykorzystania pełnej pojemności imadeł to 1/2, a w przypadku trudnych materiałów 1/3 pojemności podanej przez producenta. W przypadku cięcia materiałów takich jak kształtowniki, dwuteowniki, rurki, ważne jest zamocowanie materiału w taki sposób, aby piła taśmowa cięła przez możliwie zwarty przekrój.

  • cięcie metalu - sposoby mocowania materiału
    Kilka przykładów i sposobów mocowania materiału w imadle.
  • cięcie metalu - zwiększenie żywotności piły taśmowej
    Przykład wykorzystania maszyny zapewniający zwiększenie żywotności piły taśmowej.
  • cięcie metalu - zmniejszona żywotność piły tasmowej piły taśmowej
    Przykład maksymalnego wykorzystania ładowności przecinarki (zmniejszona żywotność piły taśmowej).

Przeciążenie piły taśmowej

Ze wzrostem oporu, na skutek zwiększonego posuwu lub zmieniających się przekrojów ciętego materiału, rośnie naprężenie rozciągające grzbiet piły taśmowej. Powoduje to wyboczenie płaszczyzny piły taśmowej, wpływając tym samym na brak prostopadłości cięcia.

  • cięcie metalu - brak prostopadłości
    brak prostopadłości
  • cięcie metalu - przecięty materiał
    Przecięty materiał
  • Przecięty materiał
    Przecięty materiał

» Kalkulowanie realnej, ekonomicznej wydajności cięcia dla poszczególnych operacji. W praktyce powinna ona
   stanowić 1/2 wydajności maszyny podawanej przez producenta (dla materiałów trudno skrawalnych 1/3).
» Stosowanie szerszej piły taśmowej zapobiega jej nadmiernemu zginaniu, pozwalając na zwiększenie posuwu.
» Regulacja rozstawu prowadnic. Należy je zsuwać jak najbliżej siebie tak, aby skrócić pracujący odcinek piły, który
   nie jest podparty.
» Zmniejszenie rozmiaru pakietu. Przecinanie mniejszej ilości elementów dodatnio wpływa na szybkość
   cięcia i żywotność piły taśmowej.
» Zmiana zamocowania materiałów o nieregularnych kształtach. Zmiana pozycji nieregularnie ukształtowanych
   materiałów w imadle może zwiększyć szybkość cięcia.
» Regularne sprawdzanie stopnia zużycia taśmy. Z czasem podczas normalnej eksploatacji piły taśmowej jej zęby
   ulegają stępieniu. W rezultacie tnie się wolniej, zużywając więcej energii i osiągając mniejszą dokładność cięcia.
» Sprawdzanie innych czynników warunkujących efektywność cięcia. Przede wszystkim należy sprawdzić    prawidłowość doboru uzębienia do gabarytów ciętego materiału, prędkość piły taśmowej i wartość posuwu.


Problemy eksploatacyjne

  • cięcie metalu - nieprostopadłe

    Nieprostopadłe cięcie

    Najczęstsze przyczyny:
    » Maksymalne załadowanie imadła
    » Zbyt duży posuw
    » Zbyt duży luz w prowadnicach bocznych
    » Zbyt małe naprężenie piły taśmowej
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Zbyt drobna podziałka w stosunku do wymiarów przecinanego   materiału
    » Twarde wtrącenia w materiale lub jego utwardzona powierzchnia
    » Zniszczenie lub naturalne zużycie uzębienia

  • cięcie metalu - zatrzymanie piły w materiale

    Zatrzymanie piły w przecinanym materiale

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Niewłaściwe naprężenie piły
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Niewłaściwe zamocowanie kształtowników
    » Zbyt mały luz w prowadnicach bocznych
    » Zużycie uzębienia

  • cięcie metalu - nadmierne drgania i hałas

    Nadmierne drgania i hałas

    Najczęstsze przyczyny:
    » Zbyt mały luz w prowadnicach bocznych
    » Zbyt małe naprężenie piły taśmowej
    » Zbyt duży posuw
    » Zbyt mała prędkość piły
    » Zanieczyszczone wiórami koła przecinarki
    » Brak mocy przecinarki


Pęknięcia i zerwania

  • piła taśmowa - zerwanie od grzbietu

    Zerwania taśmy poza zgrzewem – od grzbietu

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Zbyt duży posuw
    » Nieprawidłowe prowadzenie piły powodujące ocieranie o kołnierz   koła
    » Zużyte, uszkodzone lub zanieczyszczone prowadnice grzbietowe
    » Niewłaściwe naprężenie piły
    » Uszkodzenie grzbietu podczas nieprawidłowego transportu,   rozpakowywania lub instalacji piły na przecinarce

  • piła taśmowa - Krzywoliniowe zerwanie od wrębu

    Prostoliniowe zerwanie lub pęknięcie taśmy poza zgrzewem – od wrębu

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Niewłaściwe naprężenie piły
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Niewłaściwe zamocowanie kształtowników
    » Zbyt mały luz w prowadnicach bocznych
    » Zużycie uzębienia

  • piła taśmowa - prostoliniowe zerwanie od wrębu

    Krzywoliniowe zerwanie taśmy poza zgrzewem – od wrębu

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nadmierne naprężenia skręcające podczas pracy piły
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Niewłaściwe naprężenie piły

  • piła taśmowa - zerwanie na zgrzewie

    Zerwanie taśmy na zgrzewie

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Zbyt duży posuw
    » Nieprawidłowy luz w prowadnicach bocznych
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Niewłaściwe naprężenie piły
    » Nieprawidłowe prowadzenie piły na kołach
    » Zużyte, uszkodzone lub zanieczyszczone prowadnice grzbietowe
    » Uszkodzenie grzbietu podczas nieprawidłowego transportu,   rozpakowywania lub instalacji piły
    » Wadliwy zgrzew


Zniszczone uzębienie

  • piła taśmowa - wytarte i zaokrąglone zęby

    Równomiernie wytarte i zaokrąglone wierzchołki zębów

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nieprawidłowo przeprowadzona procedura docierania piły
    » Zbyt duża prędkość piły w stosunku do przecinanego materiału
    » Nieprawidłowy posuw
    » Nieprawidłowy dobór piły w stosunku do przecinanego materiału
    » Nieprawidłowe doprowadzenie płynu chłodząco-smarującego, jego   nieodpowiednia jakość, niewłaściwe stężenie lub zupełny brak
    » Zużyta lub uszkodzona szczotka czyszcząca, albo jej zupełny brak
    » Twarde wtrącenia w materiale lub jego utwardzona powierzchnia

  • piła taśmowa - zużycie powierzchni bocznych

    Zużycie powierzchni bocznych po obu stronach zębów

    Najczęstsze przyczyny:
    » Uszkodzone lub zużyte prowadnice grzbietowe
    » Uszkodzone, zużyte lub zanieczyszczone prowadnice boczne
    » Wycofywanie piły przed zakończeniem cięcia

  • piła taśmowa - zużycie jednej powierzchni bocznej

    Zużycie powierzchni bocznej z jednej strony zębów

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nieprawidłowe prowadzenie piły na kołach
    » Uszkodzone, zużyte lub zanieczyszczone prowadnice boczne
    » Brak prostopadłości cięcia
    » Ocieranie zębów o części przecinarki
    » Ocieranie zębów o powierzchnię cięcia podczas podnoszenia   głowicy

  • piła taśmowa - wykruszone zęby

    Wykruszone lub wyłamane grupy zębów

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nieprawidłowo przeprowadzona procedura docierania piły
    » Zużyta lub uszkodzona szczotka czyszcząca, albo jej zupełny brak
    » Zbyt duży posuw
    » Niewłaściwe zamocowanie przecinanego materiału
    » Nieprawidłowo dobrana podziałka uzębienia
    » Nieprawidłowe doprowadzenie płynu chłodząco-smarującego, jego   nieodpowiednia jakość, niewłaściwe stężenie lub zupełny brak
    » Twarde wtrącenia w materiale lub jego utwardzona powierzchnia
    » Zbyt mała prędkość piły taśmowej

  • piła taśmowa - przebarwione wierzchołki zębów

    Przebarwione wierzchołki zębów na skutek przegrzania

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nieprawidłowe doprowadzenie płynu chłodząco-smarującego, jego   nieodpowiednia jakość, niewłaściwe stężenie lub zupełny brak
    » Zbyt duża prędkość piły taśmowej
    » Zbyt duży posuw
    » Piła nieprawidłowo założona i pracująca w niewłaściwym kierunku

  • piła taśmowa - przygrzanie wiórów

    Wióry przygrzane do wierzchołków zębów

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nieprawidłowe doprowadzenie płynu chłodząco-smarującego, jego   nieodpowiednia jakość, niewłaściwe stężenie lub zupełny brak
    » Zużyta lub uszkodzona szczotka czyszcząca, albo jej zupełny brak
    » Niewłaściwa prędkość piły taśmowej
    » Niewłaściwy posuw

  • piła taśmowa - wręby wypełnione wiórami

    Wręby wypełnione wiórami

    Najczęstsze przyczyny:
    » Zbyt drobna podziałka uzębienia
    » Zbyt duży posuw
    » Zużyta lub uszkodzona szczotka czyszcząca, albo jej zupełny brak
    » Nieprawidłowe doprowadzenie płynu chłodząco-smarującego, jego   nieodpowiednia jakość, niewłaściwe stężenie lub zupełny brak


Uszkodzenia korpusu

  • piły taśmowe - zużycie powierzchni bocznych korpusu

    Zużycie powierzchni bocznych korpusu piły – równomierne po obu stronach

    Najczęstsze przyczyny:
    » Uszkodzone, zużyte lub zanieczyszczone prowadnice boczne
    » Nieprawidłowe ustawienie luzu w prowadnicach bocznych
    » Nieprawidłowe doprowadzenie płynu chłodząco-smarującego, jego   nieodpowiednia jakość, niewłaściwe stężenie lub zupełny brak

  • piły taśmowe - zużycie powierzchni bocznych korpusu

    Zużycie powierzchni bocznych korpusu piły – nierównomierne po obu stronach

    Najczęstsze przyczyny:
    » Zbyt duży luz w prowadnicach bocznych
    » Uszkodzone, zużyte lub zanieczyszczone prowadnice boczne
    » Ocieranie taśmy o części przecinarki
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących

  • piły taśmowe - wytarty grzbiet

    Wytarty i/lub zniekształcony grzbiet piły taśmowej

    Najczęstsze przyczyny:
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Zbyt duży posuw
    » Nieprawidłowe prowadzenie piły powodujące ocieranie o kołnierz   koła
    » Zużyte, uszkodzone lub zanieczyszczone prowadnice grzbietowe

  • piły taśmowe - zerwana piła wygięta w stronę grzbietu

    Zerwana piła rozwinięta na płaszczyźnie jest wygięta w stronę grzbietu

    Najczęstsze przyczyny:
    » Zbyt mały luz w prowadnicach bocznych – po stronie uzębienia
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Uszkodzone lub zużyte koła przecinarki
    » Zbyt duży posuw
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Nieprawidłowe prowadzenie piły na kołach

  • piły taśmowe - zerwana piła wygięta w stronę uzębienia

    Zerwana piła rozwinięta na płaszczyźnie jest wygięta w stronę uzębienia

    Najczęstsze przyczyny:
    » Zbyt mały luz w prowadnicach bocznych – po stronie grzbietu
    » Uszkodzone lub zużyte koła przecinarki
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Zbyt duży posuw

  • piły taśmowe - skręcenie piły w ósemkę

    Skręcenie rozwiniętej piły w „ósemkę”

    Najczęstsze przyczyny:
    » Zbyt duże naprężenie piły
    » Zbyt duży posuw
    » Zbyt mały luz w prowadnicach bocznych
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Uszkodzone lub zużyte koła przecinarki
    » Nieprawidłowe prowadzenie piły na kołach
    » Kształtowe cięcie zbyt małych promieni

  • piły taśmowe - piła skręcona wzdłużnie

    Zerwana piła po rozwinięciu jest skręcona wzdłużnie

    Najczęstsze przyczyny:
    » Zbyt duże naprężenie piły
    » Zbyt duży posuw
    » Zbyt mały luz w prowadnicach bocznych
    » Nadmierne rozsunięcie ramion prowadzących
    » Nadmierne obciążenie prowadnic grzbietowych
    » Uszkodzone lub zużyte koła przecinarki
    » Nieprawidłowe prowadzenie piły na kołach
    » Kształtowe cięcie zbyt małych promieni



BUDOWA PIŁ TAŚMOWYCH

W dziale Budowa pił taśmowych zostały przedstawione wszystkie elementy składające się na ogólną charakterystykę piły taśmowej. Opisane zostały także kształty zębów, ich rozwiedzenie oraz rodzaje podziałek.

Rodzaje pił taśmowych

W tym dziale przedstawione zostały różnice pomiędzy poszczególnymi typami pił taśmowych. Opisane zostały piły wykonane ze stali węglowej,piły bimetalowe oraz piły z węglikami spiekanymi.

Eksploatacja pił taśmowych

W dziale Eksploatacja pił taśmowych omówione zostały najważniejsze zagadnienia przydatne operatorom przecinarek taśmowych dla uzyskania najbardziej efektywnego cięcia. Zawarte w tym dziale informacje pomogą w ustaleniu optymalnych parametrów skrawania.

Tabela doboru pił

W dziale Tabele doboru pił taśmowych zostały przedstawione postawowe zasady doboru uzębienia pił taśmowych. Zamieszczone tabele pomogą w samodzielnym doborze najbardziej efektywnego narzędzia.


Projekt systemu B2B współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego